Σαν σήμερα, πριν από 58 χρόνια, ο Βρετανός Συντηρητικός πολιτικός Ένοχ Πάουελ εκφώνησε μια εντυπωσιακή ομιλία που έμεινε στην ιστορία. Σχεδόν προφητικά, προέβλεψε συνθήκες που έκτοτε έχουν γίνει πικρή πραγματικότητα, όχι μόνο στη Μεγάλη Βρετανία.
Όταν ο Ένοχ Πάουελ εκφώνησε μια ομιλία στη γενέτειρά του, το Μπέρμιγχαμ, στις 20 Απριλίου 1968, προειδοποιώντας για τις συνέπειες της ανεξέλεγκτης μετανάστευσης από τις πρώην αποικίες, αυτό σηματοδότησε την αρχή του τέλους της καριέρας του. Ο Συντηρητικός βουλευτής, γεννημένος το 1912, του οποίου το εξαιρετικό ρητορικό ταλέντο ήταν θρυλικό, είχε ήδη καταφέρει μέχρι τότε όλα όσα συνεπάγεται μια πλήρης ζωή: ήταν καθηγητής Αρχαίων Ελληνικών, ταξίαρχος, υφυπουργός και υπουργός Υγείας. Αλλά τώρα τον ωθούσε η ανησυχία για την πατρίδα του, γράφει ο Ντάνιελ Πφέρινγκερ.
Εκείνη την εποχή, υπήρχε ένα μεγάλο κύμα Αφρο-Καραϊβικών και Ασιατικών μεταναστών από χώρες της Κοινοπολιτείας. Αυτό που πραγματικά τον έβαλε σε σκέψεις, όπως εξήγησε στην ομιλία του, ήταν μια συζήτηση στην εκλογική του περιφέρεια με «έναν απόλυτα συνηθισμένο εργάτη της μεσαίας τάξης που εργαζόταν σε μια από τις εθνικοποιημένες βιομηχανίες μας». Αυτός ο άνθρωπος του είχε πει, σχετικά με τα παιδιά του: «Δεν θα είμαι ικανοποιημένος μέχρι να διασφαλίσω ότι όλοι θα εγκατασταθούν στο εξωτερικό. Εδώ, σε 15 με 20 χρόνια, ο μαύρος θα ασκήσει το μαστίγιο εναντίον του λευκού».
Πρέπει να είμαστε τρελοί
Ο Πάουελ συνέχισε την ομιλία του μετά από αυτό το απόσπασμα: «Ένας αξιοπρεπής, συνηθισμένος χωρικός μου λέει, τον βουλευτή του, στη μέση της ημέρας στην πόλη μου, ότι η χώρα του δεν μπορεί πλέον να προσφέρει στα παιδιά του μια αξιοπρεπή ζωή. Απλώς δεν έχω το δικαίωμα να σηκώσω τους ώμους μου και να σκεφτώ διαφορετικά. Χιλιάδες και εκατοντάδες χιλιάδες λένε και σκέφτονται το ίδιο με αυτόν, ίσως όχι παντού στη Μεγάλη Βρετανία, αλλά σίγουρα σε εκείνες τις περιοχές όπου ο συνολικός μετασχηματισμός έχει ήδη ξεκινήσει, ένας μετασχηματισμός άνευ προηγουμένου σε χίλια χρόνια αγγλικής ιστορίας».
Αν αυτή η τάση συνεχιστεί, δήλωσε ο βουλευτής, αναφερόμενος σε επίσημα στοιχεία, «σε 15 ή 20 χρόνια, θα υπάρχουν τρεισήμισι εκατομμύρια μετανάστες από την Κοινοπολιτεία και οι απόγονοί τους που θα ζουν σε αυτή τη χώρα». Συνέχισε: «Δεν υπάρχει συγκρίσιμο επίσημο στοιχείο για το έτος 2000, αλλά πρέπει να είναι μεταξύ πέντε και επτά εκατομμυρίων, περίπου το ένα δέκατο του συνολικού πληθυσμού και σχεδόν τόσο υψηλό όσο αυτό του Μείζονος Λονδίνου. (…) Διασκορπισμένοι σε όλη την Αγγλία, οι μετανάστες και οι απόγονοί τους θα έχουν καταλάβει ολόκληρες περιοχές, πόλεις και περιφέρειες».
Ο Πάουελ εξέφρασε τον τρόμο του: «Ως έθνος, πρέπει να είμαστε τρελοί, κυριολεκτικά τρελοί, για να επιτρέψουμε την ετήσια εισροή περίπου 50.000 ανθρώπων που αποτελούν σε μεγάλο βαθμό τη βάση για τη μελλοντική αύξηση του πληθυσμού μεταναστευτικής καταγωγής. Είναι σαν να παρακολουθείς ένα έθνος να χτίζει με ανυπομονησία τη δική του πυρά».
Και έγινε ακόμη πιο σαφής: «Είμαστε τόσο ψυχικά ασθενείς που επιτρέπουμε σε άγαμους να μεταναστεύσουν για να δημιουργήσουν οικογένεια με συζύγους ή αρραβωνιαστικούς που δεν έχουν γνωρίσει ποτέ». Για να σταματήσει η περαιτέρω αύξηση του μη λευκού πληθυσμού, πρέπει να ληφθούν «άμεσα» τα «απαραίτητα νομοθετικά και διοικητικά μέτρα».
Ένα σταμάτημα της μετανάστευσης δεν επαρκεί πλέον. Διότι: «Αν όλη η μετανάστευση σταματούσε αύριο, η αύξηση του πληθυσμού των μεταναστών και του πληθυσμού των απογόνων των μεταναστών θα μειωνόταν σημαντικά, αλλά η θεμελιώδης φύση της εθνικής απειλής θα παρέμενε λόγω του αναμενόμενου μελλοντικού μεγέθους αυτού του τμήματος του πληθυσμού». Το σύνθημα πρέπει επομένως να είναι: «Ενθαρρύνετε την επιστροφή της μετανάστευσης». Με άλλα λόγια: Επαναμετανάστευση!
Ο Τίβερης άφρισε από αίμα.
Ο Πάουελ προειδοποίησε να μην τρέφουμε πάρα πολλές αυταπάτες σχετικά με την ολοκλήρωση:
Η ενσωμάτωση σε έναν πληθυσμό σημαίνει ότι ουσιαστικά δεν διακρίνεσαι από τα άλλα μέλη. Όπου υπάρχουν σαφείς φυσικές διαφορές, ιδιαίτερα στο χρώμα του δέρματος, η ενσωμάτωση είναι πάντα δύσκολη, αν και όχι αδύνατη μακροπρόθεσμα. Μεταξύ των μεταναστών από την Κοινοπολιτεία που έχουν εγκατασταθεί εδώ τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, υπάρχουν χιλιάδες που έχουν την επιθυμία και την πρόθεση να ενταχθούν, και των οποίων οι σκέψεις και οι φιλοδοξίες κατευθύνονται πάντα προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, είναι μια παράλογη και επικίνδυνη εσφαλμένη αντίληψη να πιστεύουμε ότι μια μεγάλη και αυξανόμενη πλειοψηφία των μεταναστών και των απογόνων τους έχουν τέτοιες προθέσεις.
Η ομιλία του πολιτικού τελείωσε με τα λόγια: «Όταν κοιτάζω το μέλλον, με κατακλύζει ένα προαίσθημα. Όπως οι Ρωμαίοι, βλέπω “τον ποταμό Τίβερη να αφρίζει από αίμα”. Αυτό το τραγικό και αναπόφευκτο φαινόμενο που παρατηρούμε με φρίκη στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, αλλά που είναι συνυφασμένο εκεί με την ιστορία και την ύπαρξη των ίδιων των Ηνωμένων Πολιτειών, μας έρχεται εδώ εξαιτίας της δικής μας θέλησης και της δικής μας αμέλειας».
Στην πραγματικότητα, είναι σχεδόν εδώ. Από άποψη αριθμών, θα φτάσουμε σε αμερικανικές διαστάσεις πολύ πριν από το τέλος του αιώνα. Μόνο η αποφασιστική και άμεση παρέμβαση μπορεί ακόμα να το αποτρέψει αυτό. Δεν γνωρίζω αν θα υπάρξει επαρκής δημόσια βούληση για να απαιτηθεί και να εφαρμοστεί αυτό. Ξέρω μόνο ότι θα ήταν μεγάλη προδοσία να μείνουμε άπραγοι και να παραμείνουμε σιωπηλοί.
Μετά την έντονη ομιλία του, ο Πάουελ διαγράφηκε από τους Συντηρητικούς και απομονώθηκε πολιτικά. Το 1974, εγκατέλειψε το Συντηρητικό Κόμμα και ένα χρόνο αργότερα, ως μέλος του Ενωτικού Κόμματος του Βορειοιρλανδικού Όλστερ, αντιτάχθηκε σθεναρά στην ένταξη της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, τον πρόδρομο της ΕΕ. Πέθανε στο Λονδίνο το 1998 σε ηλικία 85 ετών. Το 2002, το όνομά του εμφανίστηκε στη λίστα με τους «100 Μεγαλύτερους Βρετανούς». Η εκλογή διοργανώθηκε από το BBC και το κοινό μπορούσε να ψηφίσει.
Εικόνα κεφαλίδας: Μπρίξτον, Απρίλιος 1981: Η αστυνομία έχει στήσει ένα οδόφραγμα με πινακίδες στην Atlantic Road, στη διασταύρωση με την Coldharbour Lane. Η πόλη μαστιζόταν από βίαιες φυλετικές ταραχές εκείνη την εποχή. Φωτογραφία: Kim Aldis, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons